Hứa Do

Thân thiện

Hứa Do rửa tai bên bờ sông Dĩnh Thủy.

Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên một nhân vật ẩn sĩ nổi tiếng thời Thượng cổ trong lịch sử và văn hóa Trung Hoa: Hứa Do là một cao sĩ (người ẩn dật có đạo đức, tài năng) thời vua Nghiêu, nổi tiếng với phẩm chất thanh cao, không màng danh lợi, từ chối ngôi vua và chức quan để giữ trọn đạo ẩn dật.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Hứa Do từ chối thiên hạ mà vua Nghiêu nhường lại. (Hứa Do từ chối ngôi vua mà vua Nghiêu muốn nhường cho ông.)
  • Gương sáng của Hứa Do được đời sau ca ngợi. (Tấm gương trong sáng của Hứa Do được người đời sau ca tụng.)
  • Câu chuyện "Hứa Do rửa tai" trở thành điển tích về sự trong sạch, không nhiễm bụi trần. (Câu chuyện "Hứa Do rửa tai" đã trở thành một điển cố văn học nói về sự thanh cao, không nhiễm chút bụi bặm của thế tục.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hứa Do chi chí": Chí hướng, khí tiết thanh cao, không màng danh lợi như Hứa Do.

  • Ông ấy có Hứa Do chi chí, sống ẩn dật nơi thôn dã. (Ông ấy có chí hướng thanh cao như Hứa Do, sống ẩn dật ở nơi thôn quê.)

• "Rửa tai như Hứa Do": Hành động từ chối, phủi bỏ những lời mời gọi về danh lợi, quyền quý một cách dứt khoát và thanh sạch.

  • Nghe tin được tiến cử làm quan, ông chỉ muốn rửa tai như Hứa Do. (Nghe tin được tiến cử làm quan, ông chỉ muốn phủi bỏ nó một cách thanh sạch như Hứa Do rửa tai.)

Biến thể và từ liên quan

• Hứa Do Sơn: Tên ngọn núi (núi Cơ Sơn) nơi Hứa Do ẩn cư và an táng, sau được vua Nghiêu đặt tên để tôn vinh ông.

  • Hứa Do Sơn là nơi gắn liền với huyền thoại về vị cao sĩ. (Núi Hứa Do là nơi gắn liền với truyền thuyết về vị ẩn sĩ.)

• Điển tích "Hứa Do rửa tai": Một điển tích (câu chuyện cổ mang tính biểu tượng) văn học thường được dùng để nói về sự thanh cao, ghét bỏ danh lợi.

  • Bài thơ vận dụng điển tích "Hứa Do rửa tai" rất tinh tế. (Bài thơ sử dụng điển tích "Hứa Do rửa tai" một cách rất tinh tế.)

Từ đồng nghĩa / Cùng trường nghĩa

• Cao sĩ: Chỉ người ẩn dật có tài đức, khí tiết thanh cao. (Hứa Do là một điển hình của cao sĩ.)
• Ẩn sĩ: Người sống ẩn dật, tránh xa chốn quan trường, phồn hoa. (Hứa Do là một ẩn sĩ lừng danh.)

Thành ngữ, điển cố liên quan

• "Hứa Do an tiện bần" (Hứa Do yên chốn nghèo hèn): Thành ngữ/câu thơ ca ngợi đức tính an bần lạc đạo, vui vẻ với cảnh nghèo khó mà giữ được khí tiết của Hứa Do.

  • "Nhan Hồi lạc hậu hạng, Hứa Do an tiện bần" là câu thơ ca ngợi hai bậc hiền nhân. ("Nhan Hồi vui nơi ngõ hẻm, Hứa Do yên chốn nghèo hèn" là câu thơ ca ngợi hai bậc hiền nhân.)

• "Từ chối như Hứa Do": Cách nói ví von về việc từ chối dứt khoát một địa vị, quyền lợi lớn.

  • Lời mời làm giám đốc, anh ấy từ chối như Hứa Do vậy. (Lời mời làm giám đốc, anh ấy từ chối một cách dứt khoát và thanh cao như Hứa Do.)

Học thuật

1. Người đời Thượng cổ ở Hòa Lý, đất Dương Thành, ẩn trong chằm Bái Trạch. Vua Nghiêu nghe tiếng người giỏi bèn nhường thiên hạ cho. ông từ chối lui về ở ẩn tại núi Trung Nhạc phía Nam sông Dĩnh Thủy dưới chân núi Cơ Sơn. Sau vua Nghiêu lại tìm đến cố vời Hứa Do ra làm quan trường cả 9 châu. Hứa Do không muốn nghe bèn ra bờ sông Dĩnh Thủy rửa tai. Bấy giờ, Sào Phủ đang dắt trâu xuống bờ sông thấy thế hỏi: "Vì cớ gì mà bác phải rửa tai như vậy ?" Hứa Do thuật chuyện, Sào Phủ liền gò cổ trâu lại mà nói rằng: "Ta toan cho trâu uống nước đây, e lại bẩn cả miệng trâu" Nói đoạn họ Sào dắt trâu lên quãng sông trên cho trâu uống nước. Hứa Do ẩn ở Cơ Sơn, chết chôn ở đấy, Vua Nghiêu đến tận mộ phong ông làm công thần núi Cơ Sơn và sau gọi núi là Hứa Do Sơn. (Cao sĩ truyện, Sử ký)
2. Thơ Nguyễn Vũ - Tam Quốc, Ngụy:
3. Nhan Hồi lạc hậu hạng
4. Hứa Do an tiện bần (Nhan Hồi vui nơi ngõ hẻm, Hứa Do yên chốn nghèo hèn)